| |
DOELSTELLINGEN
- Het optimaal beschikbaar stellen van de verhalen
Met ‘Op verhaal komen’ willen we de volksverhalenthesaurus,
die de laatste vijftig jaar in alle Vlaamse gemeenten werd verzameld
door Leuvense studenten, toegankelijk maken en ontsluiten voor
het grote publiek.
Naar het voorbeeld van de Nederlandse Volksverhalenbank in het
Meertens Instituut wordt het beschikbare Leuvense volksverhaalmateriaal
in twee verschillende circuits ontsloten: een extern en een intern.
Dankzij het extern circuit zijn de volksverhalen in resumé on-line
consulteerbaar. Tegelijk kan de internetgebruiker allerlei zoekcombinaties
uitvoeren in verband met de inhoud en het genre van de verhalen,
de verteller, de plaats waar het verhaal zich afspeelt en werd
verteld, enz.
Het digitaal opslaan van de volksverhaalteksten zoals ze in de
licentiaatsverhandelingen zijn opgenomen, gebeurt in een intern
circuit. Sommige verhalen over heksen, tovenaars, weerwolven,
‘framassons’ en andere sagenfiguren bevatten immers gevoelige
informatie i.v.m. de privacy. De eigenlijke integrale verhalen
zijn daarom alleen ter plekke in Leuven en door middel van een
code toegankelijk.
- Maximale wetenschappelijke ontsluiting van het materiaal
door middel van diverse zoekfuncties
Het project ‘Op verhaal komen’ moet de wetenschappelijke
volksverhaalstudie in Vlaanderen een dienst bewijzen en vooruithelpen.
Daarom wordt bij elke tekst (sage of variant) aanvullende info
gegeven met betrekking tot datering, lokalisering, verhaaltype,
motieven, verteller, repertoire, taal (dialect of standaardtaal),
namen, enz. De Nederlandse Volksverhalenbank krijgt hier eveneens
een voorbeeldfunctie. Door de gebruiksvriendelijke ontsluitingsmechanismen
genereert het gebruik van de Vlaamse Volksverhalenbank (VVB) allerlei
nieuwe mogelijkheden inzake historisch, thematisch en comparatief
onderzoek. Naar de toekomst toe vergroot dit de kansen tot een
reeks samenwerkingsverbanden met Nederlandse en Vlaamse instellingen.
- Deelstudies rond thematische verzamelingen moeten het maatschappelijk
belang van deze verhaalstof in de verf zetten
De aard van deze collectie, namelijk sagen en hun vele varianten,
levert een merkwaardige spiegel van hoe het Vlaamse volk, pakweg
een eeuw geleden, dacht en handelde. In tegenstelling tot andere
genres zijn sagen min of meer realistische verhalen, waarin expressie
wordt gegeven aan emoties en frustraties met betrekking tot angsten,
onzekerheden, tegenslagen, vreemde confrontaties en het al dan
niet bewust doorbreken van taboes. Omwille van hun (relatief)
historische en geografische setting, waarin gewone mensen hun
dagelijks leven doorbrengen, zijn sagen tegelijk unieke en interessante
bronnen voor de mentaliteitsgeschiedenis. Het evalueren van deze
uitgesproken menselijke narratieve getuigenissen, dit zogezegd
immaterieel cultureel erfgoed, in het licht van hun/zijn cultuurhistorische
context, zal bepaalde inzichten aan het licht brengen die de maatschappelijke
relevantie van deze verhalen beklemtonen. Want de sage docet
(leert)! Zo is het perfect mogelijk om een aanzienlijk deel
van de VVB te benutten o.m. in het kader van sociaal toerisme
en recreatie. Het samenstellen van leuke volksverhaalroutes rond
de Bokkenrijders, de benden van Bakelandt en Jan de Lichte, de
Tempeliers, duivelsschuren, bespookte kastelen, enz. behoort dan
ook tot de uitdagende mogelijkheden van dit project.
- Voorbereiden van publicaties
voor het onderwijs en andere doelgroepen met speciale aandacht
voor de regionale en de lokale eigenheid
De repertoriëring en ontsluiting van dit materiaal moet op termijn
ook leiden tot een reeks aantrekkelijke publicaties. Wegens hun
gevarieerde en boeiende inhoud (ontmoetingen met geesten, heksen,
terugkerende doden, duivels, spookdieren, enz.) zullen deze publicaties
bijzonder geschikt zijn voor leerlingen uit het secundair onderwijs
en andere doelgroepen. Stevig gedocumenteerde en goed gecommentarieerde
sagenverzamelingen kunnen op een speciale manier licht werpen
op bijzondere maatschappelijke problemen zoals marginalisering
(hekserij), onrechtvaardigheid, agressie, bedrog, armoede, rijkdom,
enz., allemaal thema’s die veelvuldig in volkssagen aan bod komen.
Naargelang van de doelgroepen zal de keuze van de verhalen en
de didactische invulling variëren.
|
